Cú đỡ xe khách mất phanh trên đèo dưới góc nhìn kỹ thuật

Xe khách đâm tham gia đuôi xe tải để giảm tốc độ khi bị mất phanh. Ảnh: Hoài Thanh.

Ngày 6/9, anh Phan Văn Bắc chạy xe chuyên chở chở nông sản trong khoảng Đà Lạt về TP. HCM phát hiện siêu xe khách phía sau có tín hiệu mất phanh khi đổ đèo Bảo Lộc đã chạy chậm chạp lại để cho xe này đâm tham gia đuôi xe chính mình, dìu xuống 500 m dốc bình an.

Theo các chuyên gia vật lý, toàn thể giai đoạn này có thể được giải nghĩa dưới giác độ của hiện tượng va chạm mềm, khi đó sau va chạm, hai xe dính liền và có cùng tốc độ. Trong va chạm mềm, một phần động năng của xe khách đã chuyển thắng lợi khiến cho biến dạng phần đầu xe khách và phần đuôi xe tải.

Theo định luật bảo toàn động lượng thì vận tốc của nhị xe sau va chạm v = (m_xkv_xk + m_xtv_xt)/(m_xk + m_xt), trong đó m_xk- m_xt và v_xk-v_xt là ký hiệu của trọng lượng và tốc độ xe khách - xe vận tải. Do tốc độ xe khách lớn hơn so với tốc độ xe vận chuyển, nên ngay sau khi va chạm, xe tải sẽ bị gia tốc chợt ngột. Dễ nhận thấy ví như trọng lượng xe vận tải càng lớn thì gia tốc này càng bé nhỏ. Trong trường thích hợp trọng lượng xe chuyển vận gầy hơn hoặc tương đương với xe khách, xe vận tải sẽ bị gia tốc mạnh tại thời điểm ngay sau va chạm dẫn đến mất ma sát với mặt con đường và có thể văng khỏi dốc.

Chiếc xe vận chuyển có trọng lượng ước lượng khoảng 9 tấn với khối lượng hàng khoảng 15 tấn, còn xe khách 42 chỗ có tổng trọng lượng khoảng 13 tấn. Giả thử chiếc xe khách lao xuống dốc với vận tốc 70 km/h (19,4 m/s) còn xe tải có tốc độ khoảng 50 km/h (13,8 m/s) thì ngay sau va chạm nhị xe cùng xuống dốc với tốc độ 57 km/h (15,8 m/s) và xe vận tải chịu một gia tốc ngay tức thì khoảng 2m/s².

Với vận tốc và gia tốc tức tốc tương tự, hệ thống phanh của xe vận chuyển đủ khỏe để có thể dìu cả nhì xe xuống đèo an ninh, cứu mạng hàng chục người trên xe.

Tất nhiên nếu như chiếc xe chạy phía trước chỉ là một xe tải cỡ gầy hoặc ôtô gia đình có trọng lượng khoảng nhị tấn, hậu quả sẽ rất thảm khốc khi lái xe nhân tố khiển xe này để đỡ xe khách đang lao xuống. 

Khi đó, nhì xe sẽ cùng xuống dốc với vận tốc 67 km/h (18,6 m/s) và xe oto bé xíu phải chịu một gia tốc ngay thức thì khoảng 5m/s², khiến cho chiếc xe thuận lợi bị hất tung xuống vực. Ngoài ra, chuỗi hệ thống phanh của xế hộp mái ấm cũng không chuẩn y chịu một chuyên chở trọng lớn gấp phổ biến lần trọng lượng kiến tạo, dẫn đến mất phanh lập cập, và cả hai xe có thể cùng chạm chán nạn.

Theo kiếm được xét của các lái xe và số đông mạng, để dìu được xe khách xuống dốc an toàn, lái xe Phan Văn Bắc đã giải quyết đa số hoàn hảo, hòa hợp giữa chọn lựa tốc độ tương đối đồng đều với xe khách tại thời điểm va chạm để giảm biến dạng cho xe khách và giảm gia tốc đột nhiên ngột xuống thấp nhất, song song dựa vào trọng lượng lớn hơn của xe vận tải để giảm dần vận tốc cho xe nhì xe trong gần 500 m còn lại.

Đọc thêm: Xe buýt không người lái giúp hạn chế nhạo xe cá nhân ở Phần Lan

Thanh Tùng

Có thể bạn quan tâm: bơm công nghiệp